Inleven in een ander

(Uit: Haags Straatnieuws, februari 2007)

Mensen met macht hebben meer moeite om zich in te leven in een ander. Mensen met macht kunnen bovendien moeilijker emoties aflezen van gezichten. Eigenlijk wisten we dat al. Maar nu is het ook echt wetenschappelijk onderzocht en bewezen.

Waarom schrijf ik dat in een daklozenkrant? Omdat, even afgezien van kinderen, daklozen per definitie mensen zijn met de minste macht. En als de stelling omkeerbaar zou zijn, wat-ie niet is natuurlijk, dan zouden daklozen zich beter in een ander kunnen inleven dan mensen die wel een dak boven hun hoofd hebben. Toch is dat wel een beetje zo. Het is moeilijker om je in te leven in de situatie van iemand die geen dak boven zijn hoofd heeft, als je zelf wel een dak boven je hoofd hebt. En omgekeerd: hoe makkelijk is het niet om te fantaseren, dat je een dak boven je hoofd hebt, als je op een stuk karton in de regen ligt.

Ik neem u even mee naar een willekeurig loket ergens in Den Haag. Erachter zit een ambtenaar. Ervoor staat een dakloze. Het is wel duidelijk wie de meeste macht heeft. Welnu: het is thans dus wetenschappelijk bewezen, dat de ambtenaar meer moeite heeft zich in te leven in de situatie van de dakloze, dan de dakloze in die van de ambtenaar. En dat heeft natuurlijk consequenties. Die ga ik hier niet allemaal opnoemen. Maar duidelijk mag zijn, dat de dakloze uiteindelijk wel eens boos wordt als de ambtenaar weigert zich in te leven in de situatie van de dakloze. Ik kan me dat tenminste heel goed voorstellen. Maar ja. Ik heb dan ook geen enkele macht. Ik schrijf alleen maar stukjes.

Nog even terug naar dat onderzoek. Een van de meest aansprekende resultaten in dat onderzoek was wel, dat als mensen met macht wordt gevraagd de letter E op hun voorhoofd te schrijven, ze de letter veel vaker in spiegelbeeld (vanuit het oogpunt van de ander) schrijven, dan mensen met weinig macht. Ze tekenen de letter vanuit hun eigen perspectief en houden dus geen rekening met de ander.
En ineens kreeg ik een idee. Laat al die ambtenaren en politici die zich achter hun loket of waar dan ook bezig houden met daklozen en met daklozenproblematiek eens een viltstift ter hand nemen. Dan kunnen ze daarmee op hun voorhoofd de tekst schrijven: ‘Ik zit hier mede dankzij de daklozen mijn geld te verdienen’.

Maar dan niet in spiegelschrift natuurlijk

Geplaatst op: Vrijdag 26 januari 2007 om 18:48 uur