Julius Pasgeld
Julius Pasgeld

Ondragelijk en nodeloos lijden?

De recente discussie over een arts die werd berispt omdat ze euthanasie uitvoerde op een demente vrouw van 74 bewijst maar weer eens hoe moeilijk het is om legaal een eind aan iemands leven te maken. En dat is maar goed ook.
Zelf had ik een moeder die de laatste tien jaar van haar leven geheel van de wereld was vanwege haar dementie. Het begon ermee, dat ze mij voor haar veel eerder gestorven echtgenoot aanzag. Het eindigde in oeverloos gekerm, af en toe gelardeerd met een raadselachtige glimlach.

Er is de laatste tijd veel geschreven over dementie. Onder andere het prachtige boek ‘Woorden schieten tekort’van Nicci Gerrard. Toch gaat ook dit boek uit van het hardnekkige misverstand dat dementie een ziekte of een afwijking zou zijn.
Terwijl het toch heel goed mogelijk is, dat dementie gewoon een van de vele, normale afscheidsvormen van het leven is.
Ik bedoel: mag dementie op de oude dag misschien ook gezien worden als een fundamentele eindfase van het leven? Net zoals ‘baby zijn’ met alle bijverschijnselen het beginstadium van het leven is? Een baby gedraagt zich met al dat geschreeuw en gehuil toch ook niet van meet af aan direct volgens de maatschappelijke richtlijnen?
Dat bouwt zo’n baby in zijn eerste jaren langzaam maar zeker op.
Mag een bejaarde dan aan het eind van het leven ook eens wat minder voldoen aan de maatschappelijke richtlijnen?
Dat bouwt zo’n bejaarde in zijn laatste jaren langzaam maar zeker af.

Bovendien: wij weten helemaal niet wat er in het hoofd van zo’n demente bejaarde omgaat. Want wij zijn zelf nog niet dement. Dichten wij het begrip ‘ondragelijk en nodeloos lijden’ dan niet al te vanzelfsprekend toe aan onze eigen visie hierop?

Voor de duidelijkheid: iemand die om wat voor reden dan ook, bij zijn volle verstand een einde wil maken aan zijn eigen leven moet dat, eventueel met behulp van een stervensbegeleider, vooral niet laten. Maar als een demente medemens zo’n wens niet van te voren, toen hij of zij nog bij zinnen was, duidelijk schriftelijk te kennen heeft gegeven, mag een ander die definitieve beslissing nooit nemen.
In het geval van mijn demente moeder had ik famileileden die daar anders over dachten. Dat werd dus nog een hele toestand.

Mijn zoon, de kleinzoon van mijn moeder dus, heeft ten tijde van het verblijf van mijn moeder op de dementen-zolder van een verpleeginrichting, een liedje over haar geschreven. Dat heette ‘Broken TV’en ging zo:

She’s sitting in al small, small room
Searching for channels on a broken tv
She mumbles all day, she waits around and see
Searching for channels on a broken tv.

Grandmother lost in the woods
Like little Red Riding Hood
She’s down on het knees, she’s talking to trees
Grandmother is lost in the woods

We’re walking under a sky full of stars
No matter where we are
One day I’ll find you, some day I’ll see you
We’re walking under a sky full of stars

Ook dit liedje ademt een poging om datgene wat er in haar omging voor haar in te vullen. Maar dan wel heel wat humaner dan alleen maar dat ‘ondragelijk en nodeloze’ lijden in een laatste levensfase.

Voor wie het liedje wil horen: www.youtube.nl/smutfish/brokentv
 
Geplaatst op: Donderdag 5 september 2019 om 10:22 uur
1622571
bezoekers
© 2019 - Julius Pasgeld